|
Milljón á sekúndu 17.1.2004 Þessi grein fjallar ekki um nýjustu mynd Hrafns Gunnlaugssonar og hvort hann geti lagt fram nótur fyrir reikningum. Hvort eitt stykki bíómynd kostaði sextíu millur eða eitthvað minna er smælki, svo lítilvægt og ómerkilegt að það tekur því varla að ræða það – í það minnsta ef málið er sett í samhengi við aðrar og stærri tölur.Stríð Bandaríkjanna og leppríkja þeirra í Írak, ásamt hersetunni sem fylgt hefur í kjölfarið, kostar milljón á sekúndu. Með öðrum orðum – Hrafn Gunnlaugsson gæti gert nýja kvikmynd á einnar mínútu fresti … og þið hélduð að gjöreyðingarvopn og sinnepsgassprengjur væru slæmar! Milljón á sekúndu er mikið fé. Því er ausið úr sameiginlegum sjóðum fjölda ríkja, en þó einkum skrifað á reikning framtíðarolíuframleiðslu landsins sundursprengda. Það er gert undir því yfirskini að verið sé að skapa frið og öryggi – í landi þar sem íbúarnir virðast sem minnst vilja af “frelsurum” sínum vita. Á sama tíma og þessu fer fram, er fjöldi svæða í heiminum þar sem stuðningur og fjárhagsaðstoð gæti í raun og veru orðið til að treysta undirstöður friðar og afstýra ólýsanlegum hörmungum. Afríkuríkið Búrundi er dæmi um slíkt samfélag. Jan Öberg, forstöðumaður óháðu friðarrannsóknarstofnunarinnar TFF, er nýkominn heim frá hinu blásnauða Afríkuríki. Í grein á vef TFF fjallar Öberg um stöðu mála í Búrundi og hvernig Vesturlönd geti lagt sitt að mörkum til að tryggja frið í landinu. Það er sannarlega ögrandi verkefni. Áætlað er að íbúar Búrundi séu sjö milljónir, en þar að auki búa um 800 þúsund manns flóttamenn í grannríkjunum og bíða þess að geta snúið heim. Helmingur þjóðarinnar er ólæs, lífslíkur fólks eru 41 ár, tæp 70% landsmanna eru vannærð og heilbrigðiskerfið er að hruni komið, ekki hvað síst vegna alnæmisfaraldursins. Meira en tvö af hverjum þremur sjúkrarúmum í landinu eru frátekin fyrir alnæmissjúklinga – en þar er kannski ekki úr háum söðli að falla í ríki sem telur færri en hundrað lækna. Búrundi kemst sjaldan í heimsfréttirnar. Síðast gerðist það í júlí 2003, þegar hópur skæruliða réðst inn í úthverfi höfuðborgarinnar. Frá þeim tíma hafa hins vegar nær allar stríðandi fylkingar í landinu fallist á friðaráætlun þá sem kennd er við Arusha í Tansaníu. Sú staðreynd að vopnahléið virðist ætla að halda hefur gefið íbúum Búrundi ástæðu til að vera bjartsýnni nú en um langt skeið. Lítið má þó út af bera til að friðurinn rjúki út í veður og vind. Stærsta vandamálið í Búrundi, líkt og í öðrum löndum sem lengi hafa mátt búa við hernað og ófrið, er að tryggja uppgjafahermönnum ný störf. Áætlað er að þegar mest var hafi 60.000 manns verið í stjórnarher Búrundi, en nú er miðað við að koma þeirri tölu niður í 20.000. Hættan er sú að fyrrum hermenn og skæruliðar sem ekki hafa að öðru að hverfa, gerist málaliðar eða myndi ribbaldaflokka. Á sama hátt þarf að skapa aðstæður fyrir heimkomu hinna gríðarlega mörgu flóttamanna. Ef þeirra bíður ekkert nema vesöldin á heimaslóðum gæti illa farið. Jan Öberg bendir á að í þessu máli kristallist hin ranga forgangsröðun í heiminum. Þegar komi að því að selja vopn til stríðshrjáðra svæða skorti ekki áhuga Vesturlanda og ef um sé að ræða ríki sem búi yfir mikilvægum auðlindum fylgist umheimurinn með af fullri athygli. Í þessu tilviki sé hins vegar um að ræða land sem reyni að koma á friði og sáralítill stuðningur gæti haft gríðarlega mikið að segja. Sameinuðu þjóðirnar hafa áætlað að fimm til sex milljarða íslenskra króna þurfi til að mæta brýnustu þörfum Búrundi á þessu ári, til að afstýra hungursneyð og hruni innviða samfélagsins. Allt umfram þá upphæð gagnaðist til að byggja upp til langframa og skapa forsendur fyrir varanlegum friði. Geysimikið og gott starf hefur verið unnið að friðarmálum í Afríkuríkinu örsnauða. Um það má meðal annars lesa hér. Hörmulegt væri ef sú vinna færi í vaskinn vegna nísku Vesturlanda sem á sama tíma sóa óhemjufé í hernám sem gerir heiminn að háskalegri stað en ella.
sp
|
