|
Nýir möguleikar í almenningssamgöngum 3.3.2004 Ýmsar goðsagnir eru til um almenningssamgöngur á Íslandi. Þær má heyra í málflutningi stjórnmálamanna úr ólíkum flokkum og eru flestar neikvæðar í garð almenningssamgangna. Þær hljóma einhvern veginn svona, svo nokkur dæmi séu nefnd: „Á Íslandi er of vont veður til að hægt sé að reka almenningssamgöngur. Íslendingar eru allt öðruvísi en aðrar þjóðir, þeir vilja bara ferðast einir.“Vissulega er rétt að hlutfallslega fáir nýta sér almenningssamgöngur á Íslandi, í Reykjavík eru það um 4-5% íbúa, sem vissulega er ekki mikið. Að tengja það hins vegar við „þjóðareðli“ eða það að veðrið sé svo miklu verra hér en annars staðar er hins vegar alveg fráleitt. Íslendingar eru ekkert frábrugðnir öðrum þjóðum; víkingaeðlið er líklegast aðeins goðsögn og veðrið hér er að vísu rysjótt en alls ekki verra en víða annars staðar þar sem almenningssamgöngur hafa gengið ágætlega. Ljóst er að ef kenna á óbreytanlegum fyrirbærum, á borð við veður og „eðli“ þjóðar, er lítill vilji til að breyta ástandinu. En hverjar eru hinar raunverulegu ástæður og hvað er til ráða? Rétt er það að Reykjavík er einkar dreifbýl af þéttbýli að vera. Byggðin dreifist á stórt svæði og því getur verið erfitt að halda uppi almennilegum almenningssamgöngum. Mjög mikilvægt er að þétta byggðina og gera um leið ráð fyrir góðum almenningssamgöngum. Þannig verður hagkvæmara að reka kerfið. Og miðað við aðalskipulag höfuðborgarsvæðisins og Reykjavíkur er vissulega ætlunin að þétta byggð sem hlýtur að teljast jákvætt í heildina tekið. Einnig er nauðsynlegt að leita nýrra leiða í almenningssamgöngum. Nú er unnið að endurskoðun leiðakerfis Strætó bs og er spennandi að sjá hvert sú vinna leiðir. En einnig verður að huga að öðrum möguleikum. Í því samhengi má nefna svokallaðar léttlestir sem eru í raun nútímalegir og endurbættir sporvagnar. Þær ferðast á spori og sé þeim veittur forgangur á einkabílaumferð lenda þær ekki í umferðarhnútum eins og venjulegir strætisvagnar. Léttlestir hafa víða verið settar upp í Þýskalandi enda Þjóðverjar framarlega á sviði almenningssamgangna, ekki síst af umhverfisástæðum. Þær eru reknar í borgum á stærð við höfuðborgarsvæðið, s.s. Freiburg, Saarbrücken og Kassel og það sem eftirtekt vekur er að í þessum borgum hefur hlutfall almenningssamgangna aukist verulega, eða úr 11% í 18% í Freiburg, 18% í 22% í Saarbrücken og úr 14% í 19% í Kassel. Þessi aukning hefur orðið þó að einkabílum hafi á sama tíma fjölgað. Stjórnvöld í þessum borgum hafa rekið skýra stefnu með almenningssamgöngum og þjónusta við notendur léttlestanna virðist vera mjög góð. Víða má sjá rafræn upplýsingakerfi þar sem sjá má nákvæmlega hversu langur tími er þar til næsta lest kemur og slíkt kerfi er einnig hægt að nota á ferðir strætisvagna. Þá eru ýmsir möguleikar þegar maður kaupir farmiða, alls kyns afslættir eru í boði og miðar á viðburði í miðborginni gilda yfirleitt einnig sem farmiði í léttlestina. Þá er boðið upp á þann möguleika sums staðar að geyma bílinn á sérstökum bílastæðum á meðan maður tekur lestina í miðbæinn. Yfirleitt er ókeypis að geyma bílinn þar en þetta léttir verulega umferðina á þeim stöðum þar sem mesti umferðarþunginn er. Léttlestir eru raunhæfur valkostur samhliða öflugu strætisvagnakerfi á höfuðborgarsvæðinu og sjálfsagt er að kanna þennan möguleika frekar. Af umhverfisástæðum er þetta góður kostur en um leið eykur þetta þjónustu við almenning, svo fremi sem kerfið sé vel skipulagt, boðið sé upp á tíðar ferðir, fjölbreytta gjaldskrá og góða þjónustu.
kj
|
