Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
 

Er hægt að bera saman e-töflur og áfengi?

1.8.2004

Múrinn birti nú fyrir skömmu grein þar sem Guðmundur Kristjánsson fjallaði um íslenskt réttarkerfi og galla þess. Þar var lagt út af tveimur nýlegum dómum, öðrum yfir konu frá Sierra Leone sem tekin var með 5000 e-töflur við komuna til landsins og hinum yfir karli sem var fundinn sekur um kynferðisbrot gagnvart tveimur stúlkubörnum. Guðmundur sagði meðal annars:

„Í máli hinnar ólukkulegu konu er um að ræða manneskju sem reynir að koma inn í landið söluvarningi sem hérlendir kaupendur eru fúsir að borga fyrir. Hún hefur áður þurft að selja líkama sinn sér til framfæris þannig að gera má ráð fyrir að hún sé ekki óhóflega múruð og þessi tilraun hafi sennilega verið gerð af illri nauðsyn frekar en hreinni illmennsku. Líklegt má telja að hún sé ekki skipuleggjandi á þessum innflutningi, heldur burðardýr.

Erfitt er að áætla skaða af 5000 e-töflum en fátt hef ég þó lesið um þetta vímuefni sem bendir til að það sé verulega hættumeira en áfengi. Áhugavert væri til dæmis að gera rannsókn á dauðsföllum hér á landi af völdum e-töfluneyslu annars vegar og áfengisneyslu hins vegar síðastliðin 10 ár. Svo ekki sé talað um reykingar. Víst er alla vega að ef um teljandi skaða er að ræða hafa fórnarlömbin valið sjálf að taka þá áhættu sem fylgir slíkri neyslu.“

Það er nokkuð athyglisvert að Guðmundur skuli nefna að hann hafi fátt lesið sem bendi til þess að e-pillan sé mikið hættumeiri en áfengi og gefur það til kynna frekar litla þekkingu hans á fíkniefnum.

E-pillan er varla sambærileg áfenginu nema að því leytinu til að hún gefur vímuáhrif rétt eins og áfengið. E-pillan er búin til á rannsóknarstofum og hefur áhrif á endorfínskammt líkamans - hún eyðir honum á örfáum klukkutímum.Endorfín mætti kalla gleðiefni líkamans því það hefur áhrif á túlkun tilfinninga og veldur vellíðan eða sælutilfinningu. Vímuáhrifin eru nokkurs skonar rússíbanatilfinning, mikil vellíðan og þörf til að hreyfa sig – öll skynjun verður önnur og snerting verður algjör unaður. Áhrif standa yfir í um 3-4 klst. Á meðan á vímunni stendur myndast oft mikil vöðvaspenna og neytandinn hefur enga stjórn á hreyfingum kjálkans. Önnur einkenni eru m.a. svimi og ógleði, skert sjón og mikið flökt á augum, kulda- eða svitaköst og miklar ofskynjanir.

Afleiðingarnar á meðan vímunnar gætir geta m.a. verið strípisýningar og jafnvel kynsvall vegna þess hve líkamleg snerting verður góð á meðan áhrifin standa yfir. Fólk á það líka til að dansa sig til dauða, enda gerir það sér ekki grein fyrir álaginu og vökvatapinu og fær á endanum hjartaslag.

Fráhvarfseinkennin eru afar slæm. Neytandinn verður mjög þunglyndur (þar eð endorfínskammturinn er að þrotum kominn) og hann finnur fyrir mikilli vanlíðan enda hafa margir stytt sér aldur í þessu ástandi. Í þeim tilfellum yrði dánarorsök væntanlega skráð sem sjálfsvíg. Líkaminn byggir upp mikið þol gagnvart efnum e-pillunnar og víman verður aldrei eins og í fyrsta skiptið. Hins vegar verður fíknin í efnið mjög mikil - jafnvel eftir fyrsta „trip“. Neyslunni fylgir síðan ofsóknarbrjálæði, svefntruflanir, eirðarleysi, kvíði, vonleysi, taugakippir, hjartsláttartruflanir og siðferðismörk fara hverfandi. Skemmdir geta líka orðið á líffærum s.s. heila, hjarta, nýrum og lifur. Læknar hafa séð hjá ungum neytendum hjartagalla sem hafa hingað til ekki sést nema hjá öldruðu fólki.

Allt þetta hlýtur að mæla gegn þeirri fullyrðingu að fíkn í vímuefni sé val hvers og eins.

Spyrja má hvort fangelsisvist sé rétt meðferðarúrræði fyrir kynferðisafbrotamenn. Sumum þykir þessi hugmynd, að eitthvað annað ætti að bíða barnaníðings en kaldur fangaklefinn, kannski mjög hneykslanleg. En ef við veltum því fyrir okkur hvort eitthvað sé ekki að geðheilbrigði þess sem beitir slíku ofbeldi þá hljótum við að viðurkenna að svo sé. Er réttlátt að loka fólk sem er ekki heilt á geði inni á Hrauninu? Hverju skilar það okkur? Væri ekki nær að finna viðeigandi meðferðarúrræði sem gæti hugsanlega skilað viðkomandi einstaklingi út í samfélagið í betra ástandi?

Guðmundur segist ekki í vafa hvort hann myndi kjósa fyrir sitt barn „ef valið stæði milli þess að prufa e-töflu eða nauðgun.“ Við skulum svo sannarlega vona að Guðmundur þurfi ekki að standa frammi fyrir þessu vali því hvort tveggja er eitt af því hræðilegasta sem nokkur maður getur lent í.

dss


Prenta grein   Senda grein   Tilvísunar slóð



Leit   Eldra efni   Um Múrinn
Forsíða   Efst á síðu
Rss straumur