|
Maðurinn er óléttur! 23.8.2004 Ég hitti tvo menn í gær og annar sagði mér að hann væri óléttur. Ég óskaði honum hjartanlega til hamingju og sömuleiðis gerði hinn sem var að kaupa sér dömubindi vegna þessa mánaðarlega. Allir erum við mennirnir virkir í baráttunni fyrir jafnrétti kynjanna og talið barst að banni við berum brjóstum í Nauthólsvíkinni. Okkur mönnunum finnst undarlegt að brjóstin, sem hafa alið börnin okkar á mjólk, séu álitin skammarleg og misbjóði velsæmiskennd. Eitthvað var meira að segja rætt um mótmælaaðgerðir þar sem menn sýndu á sér brjóstin; slöpp, slitin og sogin á ylströnd Reykjavíkur. Manni finnst það einfaldlega mannréttindi að fá að vera maður með mönnum. Þrátt fyrir allt þá eru konur líka menn - eða hvað?Það er alveg öruggt að karlmenn eru alltaf menn, en konur eru meira svona "líka menn". Þar af leiðandi eru karlmenn normið í notkun tungumálsins en konur fá stundum að vera með. Sem dæmi um það eru öll lýsingarorð í Orðabók menningarsjóðs í karlkyni. Óléttur er til að mynda líka vanfær, þungaður og ólögulegur. Að tala um titla ráðamanna væri svo til að æra óstöðuga. Ef Þorgerður Katrín er ráðherra, er Kristján Arason þá ekki ráðherrafrú? Er til eitthvað sem heitir ráðherraherra - eða var bara aldrei gert ráð fyrir konum í þessi embætti? Hvað þá konum sem ættu karlkyns maka. Við erum enn föst í því að karlar eru viðmiðið en konur frávikið. Ímynd valdafulltrúa er karlmaður í jakkafötum enda eru allir titlar í karlkyni. Þingmaður, ráðherra, bankastjóri, forseti eru opinberu heitin en ekki þingkona, ráðfrú, bankastýra og forsæta. Nei - í staðinn er ímynd konunnar að vera hjúkrunarkona, ráðherrafrú, bústýra og fyrirsæta. Þetta er að sjálfsögðu réttlætt með gömlu lummunni um að konur séu líka menn. Slagorðið: Konur eru líka menn, fleytti konum vissulega langt í jafnréttisbaráttu fyrri alda og áratuga. Þessi skilningur varð meira að segja til þess að fyrsta konan fékk að kjósa við bæjarstjórnarkosningar á Akureyri árið 1863, Madame Wilhelmina Lever. Það hafði gleymst að hnykkja á kyninu þegar danska orðið mænd var þýtt yfir í menn í reglugerð um kosningaréttinn. Í dag höfum við hins vegar fengið lagalegt jafnrétti en eitthvað er samt ekki í lagi. Eitthvað veldur því að konur eru með 70% af launum karla, rótgróin yfirráð karla yfir konum birtast í kynbundnu ofbeldi og gengið er framhjá konum við val í valdastöður. Konu segir svo hugur um að hluti vandamálsins sé einmitt tungumálið og notkun þess. Í hvert sinn sem við tölum um ráðherra hnykkjum við á karlgerðri ímynd embættisins. Hvernig væri að gera raunverulega ráð fyrir konum í embætti og tala um Vigdísi Finnbogadóttur sem fyrrum forsætu og Ingibjörgu Sólrúnu sem fyrrum borgarstýru og núverandi varaþingkonu? Svo væri líka ágætt að fara að viðurkenna að menn geta ekki verið óléttir - konur eru óléttar og konur eru ekki menn. Tungumál okkar verður að gera ráð fyrir báðum kynjum því annars verða karlar alltaf menn en konur "líka menn" þegar það hentar og konu finnst það einfaldlega ekki ásættanlegt.
Drífa Snædal
|
