Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
 

Múrinn eins árs

10.1.2001

Í dag fagnar Múrinn ársafmæli sínu. Markmið hans hefur frá upphafi verið tvíþætt: Annars vegar að auka vægi vinstrisinnaðra sjónarmiða í íslenskri stjórnmálaumræðu og daglegri umræðu almennt; hins vegar að bæta umræðuna með því að reyna að sameina gagnrýni, léttleika og málefnalegt sjónarhorn. Lesendur verða auðvitað að dæma um hvernig tekist hefur til. Hitt getum við sjálfir leyft okkur að segja: hér hefur ekki skort lesefni. Það getur hver, sem það vill, sannreynt með því að fara í gegnum Múrinn allan.

Staða vinstrisinnaðra sjónarmiða í íslensku samfélagi hefur oft verið betri en nú. Á seinustu áratugum hefur frjálshyggja af þeirri tegund sem kenna má við Thatcher og Reagan rutt sér til rúms svo að hún er nánast allsráðandi í umræðunni. Andstæðingar þeirrar stefnu hafa ósjaldan verið veikburða og nánast á flótta. Ýmsum hefur þótt hin svokallaða "þriðja leið" evrópskra jafnaðarmanna vera slíkur flótti. Munurinn á henni og frjálshyggjunni er oft litlu meiri en á Reagan og Bush hinum eldri (sem boðaði "a kinder, gentler America" þegar hann náði kjöri).

Múrinn tók frá upphafi annan pól í hæðina. Stefna hans í umhverfis-, utanríkis- og velferðarmálum er slík að ljóst var að hún yrði stimpluð sem öfgar í umræðu sem lýtur alræði frjálshyggjunnar. Þar sem margir aðrir hafa elt frjálshyggjuna hefur miðjan í íslenskum stjórnmálum smám saman færst æ meira til hægri. Komið hefur fyrir að fulltrúar þriggja stærstu stjórnmálaflokkanna á Íslandi hittist í útvarpssal og ógjörningur sé að þekkja viðhorf þeirra í sundur. Það er hins vegar von okkar og trú að með því að halda fram stífri og róttækri vinstristefnu getum við smám saman fært miðjuna eilítið til vinstri aftur.

Slíkur metnaður er auðvitað úr öllu hófi og bjartsýnin nánast fáránleg, hvílíkt sísífosarverk sem það er að berjast við alræði auðhyggjunnar. Það miðar auðvitað ekki hratt í slíku stríði en sem betur fer má sjá nokkur jákvæð teikn á lofti.

Ýmis kosningaúrslit í Evrópu hin seinustu ár benda til vaxandi óþols almennings gagnvart Thatcherismanum. Því miður hafa þau þó ekki merkt þá pólitísku sveiflu sem skyldi vegna þess að evrópskir jafnaðarflokkar hafa færst um of til hægri. Á Íslandi stóð til að þetta gerðist einnig. Einlægur vilji margra vinstrimanna til að sameinast í einum flokki var nýttur í þessu skyni og margir sem að því stóðu höfðu það yfirlýsta markmið að stofna stóran miðjusækinn krataflokk. Það hefði merkt að bilið milli vinstri og hægri í íslenskum stjórnmálum hefði minnkað til muna. Því miður er hætt við að hin hugmyndalega forysta hefði verið hjá Sjálfstæðisflokknum en hinn nýi flokkur elt hann í vinsældakapphlaupi.

Sem betur fer er staðan önnur við aldamót. Stofnaður var róttækur vinstriflokkur, Vinstrihreyfingin - grænt framboð, sem undanfarið ár hefur að jafnaði haft um 20% fylgi í skoðanakönnunum og oft verið næststærsti flokkurinn. Skoðanakannanir eru vissulega varhugaverð haldreipi og ýmis skammlíf framboð hafa náð þar miklu fylgi í einni eða tveimur könnunum. Þess eru hins vegar færri dæmi að stöðug fylgisaukning í mörgum könnunum hafi ekki reynst á rökum reist. En vitaskuld verður átak fyrir Vinstrigræna að halda þessu mikla fylgi. Þar nýtur flokkurinn þó feykivinsæls og mikilhæfs leiðtoga og þingflokks sem hefur hratt og örugglega sótt í sig veðrið og er þrátt fyrir marga nýliða öflugasti þingflokkur þingsins.

Það er ekkert leyndarmál að skoðanir Múrsins falla í flestu vel að stefnu Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs. Það breytir því ekki að Múrinn er frjálst og óháð vefrit og þeir sem í hann skrifa þurfa ekki að fylgja forskrift frá einum né neinum. Ritstjórn hans lýsir fyrst og fremst eigin sjónarmiðum. En velgengni Vinstrigrænna er okkur fagnaðarefni og ekki síður að Vinstrigrænir láta enn engan bilbug á sér finna og þess er að vænta að flokkurinn muni standa fast á róttækum sjónarmiðum sínum, jafnt í stjórn sem stjórnarandstöðu. Það verður þó ekki auðvelt verk ef semja þarf við annan hvorn núverandi stjórnarflokka, svo hægrisinnaðir sem þeir eru orðnir.

Velgengni er ánægjuleg en lesendur Múrsins geta treyst því að sama hvernig viðrar í stjórnmálum munu engar sprungur koma í Múrinn. Róttækni okkar er hreint ekki á undanhaldi og vonandi fer hún vaxandi meðal annarra Íslendinga. Við höfum öll kynnst frjálshyggjunni og talsmenn hennar segja okkur fátt nýtt. Vonandi er hin myrka öld hennar senn á enda. Hvað sem því líður verðum við viðbúnir ef vindar taka að blása frá vinstri.

áj


Prenta grein   Senda grein   Tilvísunar slóð



Leit   Eldra efni   Um Múrinn
Forsíða   Efst á síðu
Rss straumur