|
Lögleiðing fíkniefna — I. hluti 28.11.2004 Samfara gjörbreyttu landslagi undirheimanna hefur umræðan um fíkniefni tekið stakkaskiptum á undanförnum árum. Fyrir u.þ.b. tveimur árum voru stofnuð samtök um endurlögleiðingu kannabisefna og stafræktu þau einnig vef þar sem þau birtu misgóðar upplýsingar um kannabisefni. Reyndu þessi samtök að breyta orðræðunni um kannabisefnin og héldu því fram að kannabisefnin væru alls ekki eins slæm og margir læknar og sérfræðingar teldu. Nú hafa þessi samtök legið niðri um nokkurt skeið og hafa hætt starfrækslu vefjarins. Enn eru þó til menn sem halda þessari umræðu enn á lofti en þó með aðeins öðrum áherslum. Þetta eru þeir sömu og hafa gengisfellt hugtakið „frelsi“; hinir svo kölluðu frjálshyggjumenn.Fyrir nokkru skrifar Steinar Ólafsson grein á vef ungra frjálshyggjumanna þar sem hann heldur því blákalt fram að lögleiðing fíkniefna, þá ekki einungis kannabisefna, sé af hinu góða og komi samfélaginu mun betur en núverandi löggjöf. Segir Steinar m.a. í grein sinni: „Þrátt fyrir virka löggæslu og þunga dóma hefur glæpum fjölgað, aukin harka færst í ofbeldisverk og fólskulegar líkamsárásir og horfum við jafnvel fram á manndráp. Bankarán hafa heldur aldrei verið jafn tíð og innbrot eru algengari en áður. Það er líka óhætt að fullyrða að heilu borgarhlutar í mörgum bandarískum stórborgum séu á leiðinni í vaskinn beinlínis þrátt fyrir viðleitni Bandaríkjamanna til að uppræta vandann“ og síðar: „Hægt er að gera ekkert í málunum. Halda löggæslu, refsingum og dómum eins og þeir eru í dag. Taka málinu eins og þetta sé bara partur af metrópólískri þróun og þetta eigi eftir að hjaðna með tímanum. En nokkuð ljóst er eins og á undan hefur komið að vandamálið virðist fara vaxandi en ekki minnkandi. Einnig er mögulegt að bæta hverfagæslu lögreglunar, tollgæslu og leynilögreglu í undirheimum Íslands. Þyngja refsingar í fíkniefnamálum og lengja fangelsisvistir afbrotamann. Auka áróður til muna í skólum og brýna fyrir unglingum, helsta áhættuhóp fíkniefna, skaðsemi og áhrif þeirra.“ Steinar gengur hér út frá því að löggjöf okkar sé orsök ofbeldisverka og aðeins sé tvennt í stöðunni; að leyfa eða banna. Undirritaður er ekki hlynntur því að þeir neytendur sem teknir eru af lögreglunni með gramm af hassi fórum sínum fari beina leið inn á Litla-Hraun. Þar inni bíður þeirra nokkuð mikið úrval fíkniefna og eru til dæmi þess að fangar komi út í samfélagið sem harðari neytendur en áður. Fangelsisvist er engin betrun. Nær væri að skylda viðkomandi í meðferð af einhverju tagi, koma honum í vinnu við samfélagsþjónustu og hjálpa honum að rísa á fætur og koma betri maður inn í samfélagið aftur. Væntanlega reka margir frjálshyggjumenn upp stór augu þegar þeir sjá orðið „skylda“. Hljómar það vissulega leiðinlega að skylda einhvern til að gera eitthvað sem hann langar ekki til. En þar, eins og oftar, vantar frjálshyggjumennina félagslega sýn á málin. Þegar rætt er við óvirka fíkla kemur glögglega í ljós að líf þeirra meðan á neyslunni stóð var óbærilegt og komust þeir uppúr svaðinu með hjálp utanaðkomandi aðila og eru það oftast samtök á borð við SÁÁ. Það er því enginn kvöð að vera rifinn upp úr svaðinu og beint í rétta átt, þótt það sé á vegum hins opinbera. Frjálshyggjumenn gera sér oft ekki grein fyrir því að þegar neyslan er hafin er mjög erfitt að snúa til baka vegna fíknarinnar og því ekki hægt að segja að á þeim tímapunkti sé fíkniefnaneysla meðvituð ákvörðun einstaklings. Aftur á móti er hægt að velta því fyrir sér af hverju fólk byrjar þá að neyta fíkniefna, því það er ekki í heljargreipum fíknar þegar það gerist. Þar komum við aftur inn á félagslega þáttinn þar sem sjálfsmynd, vinahópar og fjölskyldulíf spila stærsta hlutverkið. Múrinn mun fjalla um það nánar síðar. Síðar í grein Steinars segir: „Fíkniefnabannið gerir efnin einnig hættulegri. Þau eru framleidd við lélegar aðstæður af fólki sem þekkir misvel til. Því ættu fík[n]iefnin að vera framleidd af þeim sem eru hæfastir til þess, lyfjaiðnaðnum.“ Steinar gefur sér þá staðreynd að lyfjaiðnaðurinn muni verða heiðarlegur ef hann tekur að sér að framleiða fíkniefni. Væntanlega mundi heilbrigðis- eða lyfjaeftirlit ríkisins ekki vera til staðar þar sem lokun slíkra stofnanan væri liður í hugsjónum frjálshyggjumanna. Markaðslögmálin myndu væntanlega taka þar í taumana og fólk mundi hætta að versla við það lyfjafyrirtæki sem seldi þeim gallaða vöru. Það sama á við um undirheimana. Ef fólk verður vart við „óhrein“ efni, verslar það ekki við þann eiturlyfjasala. Það er ein af ástæðum þess að heróín og krakk eru eins fátíð hér á Íslandi eins og raun ber vitni. Steinar nefnir líka í grein sinni að fólk geti orðið háð ýmsum efnum sem lyfjafyrirtækin framleiða nú þegar eins og t.d. verkjalyfjum og efnum sem hafa slævandi áhrif og ættu lyfjafyrirtæki því ekki að vera treg til þess að framleiða götuefnin. Steinar gerir sér greinilega ekki grein fyrir grundvallarmuninum sem er á þessu tvennu. Annars vegar er um að ræða efni sem gerð eru til lækninga af einu eða öðru tagi, en geta þó valdið fíkn ef farið er rangt með þau, og síðan efni sem eingöngu eru ætluð til að ná fram vímuáhrifum. Einnig er áhugavert að velta fyrir sér hvar efnin sjálf verða framleidd. Kannski hann sjái fyrir sér verksmiðju á Suðurnesjum sem framleiðir fíkniefni? Eitthvað verður jú að gera í atvinnumálum þar þegar herinn fer. Í lok greinarinnar segir Steinar: „Fíkniefnabannið kemur mörgum í ræsið. Venjulegt og yfirleitt gott fólk leiðist á vill[i]götur og fremur glæpi til að fjármagna neysluna. Ungt fólk lendir í fangelsi og er þar í verri félagsskap en það myndi hitta fyrir í skóla.“ Fíkniefnabannið kemur engum í ræsið. Fíkniefnin sjálf sjá um það. Fólk sem er á annað borð í neyslu og lendir í fangelsi er vissulega í slæmum félagsskap, en það mundi þó ekki vera mjög virkt í skóla þegar það á við þessa fíkn að etja. Þess vegna eru meðferðarúrræði og betrun lausnin, ekki lögleiðing.
dss
|
