|
Milljónatjón 17.6.2005 Dag einn, fyrir u.þ.b. þrjátíu árum, tók húsasmiðurinn Helgi Hóseasson sig til og sletti skyri yfir forseta Íslands, biskup, ráðherra og alþingismenn við þingsetningu. Að sjálfsögðu var hann barinn af löggunni fyrir tiltækið og umræðan í fjölmiðlum snerist um eignaspjöll þau sem af hefðu orðið, er framámennirnir hefðu þurft að snyrta föt sín. Meirihluti þjóðarinnar var hneykslaður á tiltækinu, enda íhaldssamur og hræddur við alla ólgu, eins og meirihlutar eru yfirleitt. Í stuttu máli þá var litið á Helga sem klikkaling.Síðar breyttust viðhorfin. Æ fleiri tóku að líta á Helga sem einstakling sem hefði verið kúgaður af ósveigjanlegu samfélagi, meinað að afneita trúnni eins og samviska hans bauð honum. Helgi sletti skyrinu vegna þess að hann átti engin önnur úrræði, á hann var einfaldlega ekki hlustað. Smám saman hefur þetta verið að renna upp fyrir fólki, en sem betur fer skildu sumir það strax. Nú rúmum þrjátíu árum síðar slettu þrír menn skyri yfir jakkafataklædda álfursta á Hótel Nordica. Aftur hófst sami söngurinn um það hversu mikil ógn þjófélaginu stafaði af svona harkalegum mótmælum. Ekki er þó vitað til þess að neinn maður hafi beðið heilsutjón af tiltækinu. Samt var talað um eignaspjöll og „milljónatjón“ í Ríkisútvarpinu. Orðið „milljónatjón“ er athyglisvert og þá ekki síst í hvaða samhengi það er notað. Þegar Bandaríkjaher jafnaði borgina Fallúdja í Írak sl. haust var þetta orð aldrei notað í Ríkisútvarpinu. Þó varð svo sannarlega eignatjón í þeirri borg sem var langt umfram það sem varð á skjávarpanum á Hótel Nordica. Svo ekki sé minnst á mannslífin, sem okkur er stundum talin trú um að séu ómetanleg. Rétturinn til að beita ofbeldi er líklega mikilvægustu forréttindi nútímans. Hann er svo mikilvægur að nota þarf sérstakt orðalag eftir því hvaða ofbeldismenn eiga í hlut. Þegar stórveldi tekur sig til og hernemur fjarlæg lönd í trássi við alþjóðalög, einungis í krafti kjarnorkuvopnaeignar og hnefaréttar, þá heitir það ekki ofbeldi. Fólkið sem er drepið skiptir ekki máli og manntjónið er þaggað niður með markvissum hætti. Eignaspjöllin sem verða þegar heilu borgirnar eru lagðar í eyði teljast ekki með, andspænis stórveldinu og hernaðarmætti þess gildir enginn eignarréttur, ekki frekar en rétturinn til lífsins. Yfir þessi eignaspjöll hafa íslenskir ráðamenn lagt blessun sína, skýrt og skilmerkilega. Jafnframt hafa þeir tekið upp orðræðu þöggunarinnar. Fjöldamorðin í Fallúdja heita „uppbygging“ á þeirra máli. Ríkisútvarpið og aðrir fjölmiðlar syngja með. Skemmdarverkin á landslagi Austurlands teljast auðvitað ekki nein eignaspjöll heldur. Enginn talar um „milljónatjón“ sem felst í því að eyðileggja umhverfið fyrir komandi kynslóðum. Ekki er það heldur neitt tiltökumál þegar stjórnvöld fremja augljós lögbrot með því að flytja umhverfismat á milli mismunandi álvera eins og ekkert sé sjálfsagðara. Lög til verndar umhverfinu eru greinilega ekki eins mikilvæg og þau lög sem eiga að verja álfursta fyrir skyrslettum. En þegar mótmælendur sem ekkert eiga undir sletta grænu skyri, þá er talað um eignaspjöll, skemmdarverk og milljónatjón. Þetta er munurinn á þeim rétti sem óánægður almenningur hefur annars vegar og hins vegar þeir morðingjar sem ráða yfir nógu öflugum her og ríkisvaldi. Þeir sem myrða þúsundir fólks, spilla eignum, fornminjum og auðlindum, handtaka menn án dóms og laga og pynta síðan í fangabúðum sem eru handan við alla siðmenningu; slíkir menn eru vinir íslenskra stjórnvalda og uppáhaldsviðmælendur fjölmiðla. Aðrir mega hins vegar ekki sletta grænu skyri yfir hvítflibba án þess að íslenskt þjóðfélag fari á annan endann. Mikið væri gaman að búa í heimi þar sem alvarlegasti glæpurinn sem nokkur gæti hugsað sér væri að sletta grænu skyri yfir vel klætt fólk. Við lifum hins vegar ekki í slíkum heimi og hneykslunin yfir „milljónatjóninu“ á Hótel Nordica er því annað tveggja, veruleikafirring sem er út úr öllu korti eða meðvituð blekking til að beina athygli almennings frá hinu alvarlega að hinu léttvæga
sj
|
