Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
 

Misverðmæt mannslíf

31.8.2005

Fyrir hálfum fjórða mánuði fjallaði Múrinn um fjöldamorð á stjórnarandstæðingum í Úsbekistan og leyfði sér að benda á að þar hefði álíka fjöldi fallið og á Torgi hins himneska friðar í júnímánuði 1989. Ekki þarf að rifja upp hversu gríðarlega sterk viðbrögð atburðirnir í Peking vöktu um allan heim en líklega mun það vefjast fyrir flestum að svara því hvað svokallað alþjóðasamfélag hafi aðhafst vegna þess sem gerðist í Andidjan í maí 2005. Steven Crawshaw rekur síðarnefndu viðbrögðin í athyglisverðri grein í Guardian í dag.

Islam Karimov, sem kallast forseti í einræðisstjórninni í Úsbekistan, gaf þær skýringar skömmu eftir fjöldamorðin að einungis íslamskir öfgamenn hefðu fallið í átökum við stjórnarherinn sem hefði aftur á móti misst tíu góða drengi úr sínum röðum. Á hinn bóginn eru næg sönnunargögn fyrir því sem gerðist í Andidjan 13. og 14. maí sl. enda hafa verið unnar ítarlegar skýrslur eftir frásögnum sjónarvotta, m.a. á vegum Mannréttindaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna og Human Rights Watch.

Það er ekki nóg með að stjórnarhermenn hafi skotið af handahófi á um 10.000 manna útifund í Andidjan. Þeir byrjuðu á því að loka öllum flóttaleiðum með herbílum áður en slátrunin hófst. Daginn eftir fóru hersveitir Karimovs um borgina og tóku af lífi fjölda fólks sem særst hafði í skothríðinni.

Einræðisstjórninni í Úsbekistan var vissulega hótað hörðum refsiaðgerðum um miðjan maí ef hún yrði ekki samvinnuþýð við rannsókn málsins en lengra náði áhugi t.d. Evrópusambandsins og Bandaríkjanna ekki. Þegar fresturinn sem ESB gaf stjórn Karimovs, rann út í lok júní aðhafðist Brussel nákvæmlega ekki neitt. Á fundi um miðjan júlí komust utanríkisráðherrar ESB að þeirri niðurstöðu að ef til vill væri rétt að endurskoða fyrri ákvarðanir um samskipti og samvinnu við Úsbekistan. Og þar við situr. Öllum hugmyndum um vopnasölubann var meira að segja ýtt út af borðinu. Efnahagslífið þarf sitt.

Stjórnarherrarnir í Úsbekistan hafa ekkert misskilið af þessum merkjasendingum. Þeir hafa hundsað allt sem viðkemur rannsóknum á atburðunum í Andidjan. Í sumar hafa enn fleiri stjórnarandstæðingar verið handteknir en áður og pyntaðir til að játa á sig hvað sem yfirvöldum dettur í hug að saka þá um.

Hver ætli viðbrögðin hefðu verið ef Úsbekistan hefði ekki verið á lista hinna vígfúsu ríkja vorið 2003? Ætli Bandaríkjastjórn hefði ekki krafist þess að Karimov og félagar yrðu teknir í gegn ef hún væri ekki þegar með herstöðvar í Úsbekistan og þar að auki upptekin við að halda áfram stríðum sínum í Afghanistan og Írak um þessar mundir?

sh


Prenta grein   Senda grein   Tilvísunar slóð



Leit   Eldra efni   Um Múrinn
Forsíða   Efst á síðu
Rss straumur