|
Er Landsvirkjun góður kennari? 3.10.2005 Eins og nýleg dæmi sýna svífast menn og fyrirtæki einskis til að bæta ímynd sína í augum neytenda og kjósenda. Ráðist er að einkalífi andstæðinganna og mannorð þess svert með níði og upphrópunum í fjölmiðlum. Slíkt er að sjálfsögðu ekki til eftirbreytni. En þeir sem verða fyrir slíku óréttlæti eru þó yfirleitt þess megnugir að svara fyrir sig, annaðhvort með lagalegum ráðum eða í þessum sömu fjölmiðlum (og gjarnan í sömu mynt).Einn er sá samfélagshópur sem ekki getur svarað fyrir sig. Flest börn hafa ekki náð þeim þroska sem nauðsynlegur er til að stjórna sínum eigin aðstæðum, og eru því í senn móttækileg og varnarlaus gagnvart ytra áreiti. Börn reiða sig að öllu leyti á fullorðna til að gæta hagsmuna sinna í samfélaginu og halda yfir þeim hlífiskildi. Þess vegna er sérlega háskalegt þegar börn eru notuð til að ná fram markmiðum sem hafa ekkert með velferð barnsins að gera. Í nýlegri grein grein Ólafs Páls Jónssonar, lektors við KHÍ, er vakin athygli á fyrirhugaðri samkeppni Landsvirkjunar þar sem grunnskólanemum er ætlað að vinna að verkefnum með stuðningi fyrirtækisins. Verkefnin munu snúa að rafmagni og orkumálum, en einnig verður „[u]mfjöllun um umhverfismál og umhverfisáhrif virkjunarinnar" og „[u]mfjöllun um samfélagsumræðuna varðandi virkjunina". Það er vissulega fagnaðarefni að Landsvirkjun skuli sjá sér fært að styrkja raungreinakennslu og almenna fræðslu um umhverfisáhrif virkjunarinnar. Það veitir ekki af hvoru tveggja. En spurningin er sú hvort Landsvirkjun, þ.e.a.s. fyrirtækið sem stendur í hinum mjög svo umdeildu framkvæmdum á Kárahnjúkum, eigi erindi inn í starf grunnskólanna. Og hvort Landsvirkjun sé endilega rétti aðilinn til að fjalla um umhverfisáhrifin og samfélagsumræðuna í kringum þá virkjun sem þeir eru að reisa og hafa varið með kjafti og klóm síðustu ár. Ef Landsvirkjun er hins vegar svo umhugað um menntun og velferð grunnskólabarna eru auðvitað ýmsar leiðir færar til að styrkja gott málefni. Besta leiðin er líklega að veita námsgagnastofnun rausnarlegan styrk, sem gæti verið eyrnamerktur orkumálum og umræðu um virkjanir. Versta leiðin hlýtur að vera að fyrirtækið hafi sjálft puttana í málefnum grunnskólanna með þeim hætti sem nú er fyrirhugað. Nema náttúrulega að tilgangurinn sé alls ekki að efla menntun barna á sviði raunvísinda og gagnrýninnar samfélagsumræðu, heldur að ná fram sínum eigin markmiðum. Markmið sem hafa ekkert með velferð barnanna að gera, heldur snýr að því að bæta ímynd virkjunarinnar hjá hópi sem almennt hefur ekki þroska og þor til að mótmæla eða neita þátttöku. Þeir sem verða hlutskarpastir í keppni Landsvirkjunar munu svo „leggja verkefni sín í blýhólkinn í hornstein Kárahnjúkavirkjunar og aðstoða Forseta Íslands við lagningu hans." En hverjar eru nú líkurnar á því að vinningshafarnir hafi fjallað um náttúruspjöll eða þá efnahagslegu skaðsemi sem af virkjunni hlýst?
fd
|
