|
Fellibyljirnir Davíð og Halldór 2.11.2005 Þann 30. nóvember lýkur núverandi fellibyljatímabili Atlantshafsins. Það er nú þegar orðið virkasta tímabil síðan mælingar hófust – með 23 hitabeltisstormum sló það metið frá 1933. Á tímabilinu urðu að auki flestir hitabeltisstormar sem telja má til eiginlegra fellibylja, auk þess sem á því geisaði öflugasti fellibylur Atlantshafsins síðan mælingar hófust.Vegna skorts á góðum langtímamælingum eru vísindamenn ekki á einu máli um hvort rekja megi aukna tíðni fellibylja til hitastigshækkunar í sjó vegna gróðurhúsaáhrifa. En ýmsar rannsóknir benda til þess að yfirgnæfandi líkur séu á einhverri fylgni milli hitastigshækkunar og fjölgunar alvarlegra fellibylja (á stigi 4 og 5 á Saffir-Simpson skalanum). Þegar allt kemur til alls eru rökin tiltölulega einföld og ættu að vera öllum augljós sem tekið hafa NÁT 103 í framhaldsskóla. Skilyrði fyrir myndun fellibylja eru að hitastig í sjó fari yfir 26°C og að fellibylurinn fái orku að hluta úr þessum hita í sjónum. Það þarf því varla menntaðan veðurfræðing til að álykta að gróðurhúsaáhrifin hafi einhver áhrif á tíðni alvarlegra fellibylja. Í það minnsta ættum við að leyfa náttúrunni að njóta vafans. Það er ansi háskalegur leikur að leggja framtíð jarðarinnar allrar að veði fyrir skammgóðan vermi, svo sem brennslu á kolum og olíu. Þess vegna getum við ekki setið hjá aðgerðarlaus meðan kannað er hvort mögulegt sé að gróðurhúsaáhrifin hafi ekki áhrif á veðurfar og lífsskilyrði á jörðunni. Sér í lagi eigum við ekki að leitast sérstaklega eftir því að menga meira í dag en í gær. En það er auðvitað einmitt það ráð sem álversstjórn Framsóknar- og Sjáfstæðisflokks hefur brugðið á. Og réttlætingin er ekki af verri endanum: Íslendingar hafa mengað svo lítið hingað til að þeir hafa áunnið sér réttindi til að vinna upp þann tíma sem mengunarkvótinn var ónýttur. Því stjórnvöld vilja vitaskuld ekki sitja uppi með það að hafa mengað minna en nágrannaþjóðirnar. Með sams konar rökum ættu ýmsir þeldökkir Afríkubúar rétt á því að fara yfir til Bandaríkjanna og ná sér hvíta þræla. Það sem virðist gleymast í mengunaruppboðinu er að mengun í iðnbyltingunni voru mistök – þess vegna sitjum við í súpunni núna. Stjórnvöld iðnvæddra landa ættu að sjá sóma sinn í því að einbeita sér að því að finna lausnir á orkuvanda heimsins fremur en að auka hann. Eins og þekkt er eru hitabeltisstormar nefndir mannanöfnum og upphafsstafur hvers storms hefur sama sæti í stafrófinu og í tímaröð stormanna það árið (Q, U, X, Y og Z eru ekki talin með). Í ár lentu veðurfræðingar í vanda þar sem stormarnir voru orðnir fleiri en stafirnir í enska stafrófinu (að þessum fimm frátöldum). Nýjasti stormurinn heitir því hinu hrífandi nafni Beta úr gríska stafrófinu. Ef núverandi þróun heldur áfram, og gríska stafrófið gengur til þurrðar, gætu íslensk stjórnvöld kannski bætt fyrir skaðann í loftslagsmálum með því að bjóða fram séríslensku nöfnin Þrándur og Ævar. En auðvitað ættu þessir stormar einfaldlega að heita eftir þeim sem hafa lagt eitthvað af mörkum við tilurð þeirra. Kannski heyrum við einhvern tíma um fellibylina Davíð og Halldór.
fd
|
