| |
Sjálfselska eða sjálfsögð varkárni?
28.3.2006
Dánarfregnir utan úr heimi hafa tekið á sig æði sérkennilega mynd upp á síðkastið. Áður var aðeins greint frá ævilokum frægs fólks, einkum þess sem gert hafði garðinn frægan í kvikmyndum, tónlist, bókmenntum eða stjórnmálum. Nú er ekki lengur gerð krafa um slíkt og ekki einu sinni spurt um nafn. Enda hafa flestir hinna nýfrægu í hópi framliðinna ekki hlotið slíkt að gjöf.
Við fáum fréttir af því að minkur hafi dáið í Svíþjóð. Köttur er látinn í Þýskalandi. Það dó hundur í Aserbadsjan um daginn. Þar á undan voru andlát hinna ýmsu fugla skilmerkilega rakin – ef þeir geispuðu golunni í Evrópu eða næsta nágrenni.
Ástæðan? Fuglaflensa.
Um tveggja ára skeið hafa fjölmiðlar á Vesturlöndum fylgst náið með útbreiðslu fuglaflensunnar sem kom upp í Suðaustur-Asíu í janúar 2004. Öll ný tilfelli, hvort heldur er í fólki eða skepnum, hafa verið skilmerkilega rakin. Öll alifuglabúin sem hafa lagt upp laupana og allt fiðurféð sem hefur verið fargað – allt ratar það í fréttirnar. Nú hafa 105 manns dáið úr fuglaflensunni frá því að fyrstu dauðsföllin voru staðfest í mars árið 2004.
Nákvæmnin og það hvernig málinu hefur verið fylgt eftir væri til fyrirmyndar ef að baki lægi viljinn til að miðla upplýsingum eins og framast er unnt og áhugi á örlögum þeirra sem hafa orðið fyrir barðinu á sjúkdómnum. Hvernig er með aðra sjúkdóma? Hvað með t.d. berkla?
Samkvæmt gögnum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar, WHO, deyja 29.715 manns úr berklum í Rússlandi á ári, með öðrum orðum deyr 81 Rússi úr berklum á hverjum einasta degi. Í Úkraínu, sem mörgum á Vesturlöndum var svo mikið í mun að „frelsa“ þegar rangur maður var sagður hafa unnið forsetakosningarnar um árið – reyndar sá sami og leiddi flokk sinn til óumdeilanlegs sigurs í þingkosningunum um helgina – braust út berklafaraldur árið 1995. Nýgengi sjúkdómsins fer enn vaxandi og árið 2004 greindust meira en 38.000 ný tilfelli í landinu. Þar deyja hátt í 11.000 berklasjúklingar á hverju einasta ári eða rétt um 30 á dag.
Í stuttu máli: Í gær dóu 111 manns úr berklum í Rússlandi og Úkraínu, jafnmargir munu deyja í dag, á morgun og alla aðra daga ársins. Vesturlönd hafa fyrir löngu unnið bug á berklum og af þeim steðjar lítil sem engin hætta í hinum efnaðri, iðnvæddu ríkjum heimsins. Þeir hafa hins vegar blossað upp aftur í austanverðri Evrópu og eru orðnir að hreinum faraldri.
Fuglaflensan er vissulega ískyggileg ef horft er á hana eina og sér, aðgát er sjálfsögð og það er út af fyrir sig gott ef allir eru tilbúnir að leggjast á eitt til að hún verði ekki að heimsfaraldri. En þá er líka nauðsynlegt að nálgast málið af sæmilegri yfirvegun og hafa staðreyndir til hliðsjónar. Þær hafa áreiðanlega ekki verið ofarlega í huga íslenska embættismannsins sem velti því upp að láta her manns með byssu um öxl taka á móti farfuglunum að vori til að draga úr smithættu.
Vesturlandabúar lifa í stöðugum ótta við að upp komi sjúkdómar sem þeir geti ekki keypt sig frá með einhverjum hætti. Þegar ebóla-veiran kom upp á sínum tíma töluðu þeir hræddustu um að loka landamærum og gera öllum ferðamönnum frá heilli heimsálfu að gangast undir læknisskoðun. Nú þegar talið er að smitið berist með fuglum vandast málið vissulega nokkuð og óttinn vex í réttu hlutfalli við það. Þetta gæti hent okkur líka, þrátt fyrir það hvað við erum rík, og við eigum ekki nægar birgðir af bóluefni.
Á tveimur árum hafa álíka margir dáið úr fuglaflensu í öllum heiminum og falla fyrir berklum í tveimur Austur-Evrópulöndum á hverjum einasta degi. Áhyggjurnar af fuglaflensunni magnast með degi hverjum – um berklasjúklingana virðist flestum standa á sama.
sh
|
|