Sérfræðingurinn er í símanum 22.8.2006 Kæri lesandi. Þér er óhætt að hafa hvaða skoðun sem er — það er alltaf hægt að finna sérfræðing með doktorspróf sem er sammála. Netið er einn risastór stórmarkaður með skoðanir og álit viðurkenndra fræðimanna. Blaðamenn og stjórnmálamenn geta skrifað þær hjá sér og lagt á minnið og mætt þungvopnaðir í Kastljósin og veifað sérfræðingum máli sínu til stuðnings.Morgublaðið fann um daginn doktor Fouad Ajami, eindreginn stuðningsmann George W. Bush í málefnum Mið-Austurlanda. Kannski má segja Morgunblaðinu til hróss að ekki var farið í felur með hinar eindregnu skoðanir Ajamis en hvers vegna birtir það opnuviðtal við hann? Þar sem vegir Morgunblaðsins eru órannsakanlegir verður ekki reynt að svara því hér. Í viðtalinu frá 17. ágúst segir Ajami: Margir vinstrisinnar í Bandaríkjunum tala nú um Araba og lýðræði á nótum sem minna næstum því á rasisma. Þeir segja að Arabar geti aldrei tekið upp lýðræði, það sjái allir. Þeir segja í reynd að sérstakt DNA-erfðaefni í Aröbum valdi því að þeir hljóti alltaf að búa við harðstjórn! Þetta er ótrúlegt brot á öllum hefðum vinstrimanna og baráttu þeirra fyrir sam-mannlegum lýðræðisgildum. Ég les stundum greinar eftir vinstrisinna í Bandaríkjunum en hef enn ekki rekið mig á þessa skoðun. Hins vegar eru margir á þeirri skoðun að lýðræði verði ekki komið á með því að salla niður fólk og sprengja húsin í tætlur. Í niðurlagi viðtalsins stendur: Hægrimenn hafa hins vegar lengi haldið því fram að menning geti verið óyfirstíganlegur þröskuldur þegar menn vilji reyna að koma markvisst á pólitískum umbótum með stjórnvaldi. Hægrimenn hafa sem sagt neyðst til að gerast boðberar lýðræðis meðal Araba en hafa aldrei verið sérstaklega ánægðir með þá stöðu. Hugsa sér: Að neyðast til að gerast boðberar lýðræðis. Mikil er byrði hvíta, afsakið, ég meina hægrimannsins. Tvennum sögum fer af því hver afstaða Ajamis var til innrásarinnar í Írak. Í tímaritið Foreign Affairs ritaði hann árið 2003: Enginn ætti að velkjast í vafa um það hvernig Arabar muni bregðast við ef og þegar Bandaríkjamenn hefja stríð gegn stjórninni í Írak. Það mun ekki takast að „vinna hug og hjarta“ almennings í arabaheiminum, engir diplómatar munu geta fengið þorra Araba til að líta á þetta stríð sem réttlátt stríð. Eigi að síður er hann góður vinur og ráðgjafi helstu stríðshvatamanna Hvíta hússins, og varaforseti Bandaríkjanna, Dick Cheney, vitnaði til hans í ræðu árið 2002: Um viðbrögð araba á „götunni“ spáir prófessor Fouad Ajami, sérfræðingur í Mið-Austurlöndum, því, að eftir frelsun muni brjótast út gleði á götum Basra og Baghdad — á sama hátt og mannfjöldinn í Kabúl fagnaði Bandaríkjamönnum. Hér lýstur niður í mig lýsingu Björns Bjarnasonar á því þegar hann horfði á sjónvarpið í apríl árið 2003, á fræga uppfærslu innrásarliðs á atriðinu Saddam felldur, þegar bandarískir landgönguliðar felldu styttu af Saddam í Baghdad. Æstur mannfjöldinn stappaði sigri hrósandi á brotunum, og hausinn var dreginn um borgarstrætin til að staðfesta fall Saddams og fólkið fékk útrás fyrir áralangt innibyrgt hatur og gremju. Ajami er vel þekktur í Bandaríkjunum og kemur oft fram í fjölmiðlum til þess að útskýra hugsunarhátt hinna dularfullu araba. Hann er í miklu uppáhaldi á sjónvarpsstöðvum og í íhaldsömum dagblöðum og tímaritum, svo sem Wall Street Journal og Foreign Affairs. Hann hefur skipt um málstað nokkrum sinnum á ævinni (þarf ekki að vera neikvætt í sjálfu sér), einu sinni studdi hann frelsisbaráttu Palestínumanna en núna hvetur hann þá til að gefast upp og afskrifa alla drauma um sjálfstætt ríki. Ég er enn að reyna að átta mig á tilgangi þessa opnuviðtals í Morgunblaðinu en á meðan minnist ég orða Björns Bjarnasonar úr sama pistli, þar sem hann hvetur áhorfendur til gagnrýninnar hlustunar á útvarp, því þótt stöðvarnar geti talað við nafntogaða sérfræðinga þurfi alltaf að „vera á varðbergi“: Spurningin er miklu frekar, hvort hlustandanum finnst hlutlægt mat ráða eða skoðanamyndandi viðhorf fréttamanna eða skýrenda. Bæði hér og erlendis verður hlustandinn að vera vel á varðbergi, svo að hann blekkist ekki af villuljósi. Já hverjir voru blekktir af villuljósi?
ig
|
