Þegar útvarpsstjóri varð undirmaður 23.9.2006 Bandaríkjaforseti þarf aldrei að standa fyrir máli sínu í þinginu eins og flestir ráðherrar í þingræðisríkjum. Rétt fyrir kosningar er ætlast til að hann mæti 3-4 sinnum einum andstæðingi sínum í kappræðum. Annars er hann nokkurn veginn stikkfrír allt kjörtímabilið og svarar ekki einu sinni spurningum blaðamanna nema endrum og eins.Það leynir sér ekki að aðrir þjóðarleiðtogar öfunda forsetann af þessari hefð og þar á meðal íslenskir stjórnmálamenn. Á níunda áratugnum mættu þeir reglulega í sjónvarpið og ræddu við andstæðinga sína og þótti ekki tiltökumál. Líklega hefur stjórnmálalífið aldrei verið lýðræðislegra en þá að þessu leyti. Á tíunda áratugnum tók að gæta vaxandi yfirstéttarmenningar hér á landi og á fimmtán árum hefur orðið sú þróun að ráðherrar koma helst ekki í sjónvarp ef þeir eiga von á að mæta þar einhverju andófi. Í fljótu bragði má segja að viðbrögð fjölmiðlanna hafi verið að gefast upp. Þeim líkaði þetta vitaskuld illa fyrst enda ekki beinlínis þeim í hag. Niðurstaðan varð samt oftast sú að þrátt fyrir allt mögl og múður létu þeir þetta yfir sig ganga. Og núna í lok ágúst má segja að þessari þróun hafi endanlega lokið þegar Páll Magnússon útvarpsstjóri brást við gagnrýni Steingríms J. Sigfússonar á þessa þróun með því að kalla það „broslega verðbólgna notkun á orðum“ að segja að Ríkisútvarpið þjóni valdinu. Því miður er ekkert broslegt við undirlægjuhátt Páls Magnússonar. Hann er dæmi um fjölmiðlamann hins nýja tíma sem ekki aðeins hefur enga burði til að andæfa svipunni heldur fagnar hann henni beinlínis og biður um meira. Páll var handvalinn af menntamálaráðherra í embætti sitt og hefur síðan verið málsvari hennar í málefnum Ríkisútvarpsins af slíkum ákafa að engum heilvita manni dettur í hug að Ríkisútvarpið sé sjálfstætt gagnvart ráðherra að neinu leyti. Sú var tíð að útvarpsstjóri var álitinn nokkurn veginn sjálfstæður embættismaður en Páll er hreinlega undirmaður ráðherrans. Og nú er komið á daginn að Páll Magnússon er ekki aðeins aðstoðarmaður þessa eina ráðherra heldur beinlínis allra ráðherra í ríkisstjórninni. Þetta er í samræmi við hinn nýja skilning sem orðið hefur til á valdatíma Sjálfstæðismanna seinustu fimmtán árin, að embættismenn séu fyrst og síðast þjónar ráðherrans en ekki þjónar samfélagsins, eins og þeir voru áður. Þetta leiðir vitaskuld til þess að þegar ný ríkisstjórn tekur við verða menn eins og Páll Magnússon álíka gagnslausir í starfi og hinir formlegu aðstoðarmenn sem hverfa úr starfi með ráðherrum sínum. Þeirra starf hefur snúist um að framfylgja skipunum og umfram allt um að láta ráðherrann líta vel út. Sem er vissulega snautlegt hlutskipti arftaka Jónasar Þorbergssonar, Vilhjálms Þ. Gíslasonar og Andrésar Björnssonar, manna sem ekki tóku þátt í pólitísku karpi eða skipuðu sér jafn afgerandi í lið og Páll Magnússon hefur nú gert. Senn koma alþingiskosningar og þegar útvarpsstjóri hegðar sér eins og hann sé aðstoðarmaður ráðherra myndast vitaskuld skekkja í lýðræðinu. Getur fólk treyst fréttunum sem þessi maður les upp? Hefur hann ekki beina hagsmuni af því að verndarar hans sitji í embætti sem lengst? Það er ástæða til að hvetja fólk til að tortryggja fréttir Ríkisútvarpsins í aðdraganda kosninga því að yfirmaður þessarar stofnunar er ekki sjálfs sín herra. Núna er stefnt að nýjum lögum um Ríkisútvarpið. Best væri að hið pólitíska útvarpsráð yrði nú afnumið og í stað þess tæki við hópur manna sem nyti trausts um samfélagið allt, ekki aðeins í Valhöll. Um leið þarf að hætta að skipa pólitísk gæludýr yfir stofnunina. Aðstoðarmaðurinn verður varla langlífur í starfi og næsti útvarpsstjóri þarf að hafa bein í nefinu og traust annarra en valdhafanna.
áj
|
