| |
Ecuadorstjórn sveigir enn lengra til vinstri
3.10.2006
Óhætt er að segja að frá því að Lucio Gutierrez hrökklaðist frá völdum í Ecuador á síðasta ári og varaforseti hans, Alfredo Palacio, tók við embættinu, hafi ríkisstjórn landsins sveigt allmikið til vinstri. Þannig var umtalsverðum fjármunum, sem ætlaðir voru til að treysta svokallaðan efnahagslegan stöðugleika, varið til að efla menntun og heilsugæslu í landinu þvert á tilmæli lánardrottna. Nýjasta skref stjórnarinnar í Quito í sömu átt hefur valdið miklu fjaðrafoki í fjármálalífi landsins og er orðið mál málanna í kosningabaráttunni sem nú er í algleymingi því nýr forseti verður kjörinn eftir aðeins 12 daga.
Allt fram á 7. áratug síðustu aldar var landbúnaður undirstaðan efnahagslífsins í Ecuador en þá fundust býsna auðugar olíulindir í regnskógahéruðum landsins. Olíuiðnaðurinn varð því fljótlega þungamiðjan í atvinnulífi þessa fátæka lands sem selur næstmest allra Suður-Ameríkuríkja af óunninni olíu til Bandaríkjanna. En líkt og víðast hvar í álfunni var afrakstri auðlindanna herfilega misskipt. Spænskættaðir hirtu bróðurpartinn en frumbyggjar og afkomendur afrísku þrælanna í Ecuador voru að mestu settir hjá – samkvæmt hefðinni.
Fylgjendur ríkisstjórnar Alfredo Palacio líta svo á að nú eigi að leiðrétta þessi gömlu rangindi og skipta ágóðanum á sanngjarnari hátt. Aðgerðirnar hljóta að teljast býsna róttækar því tekjuskattur á erlend olíufyrirtæki verður hækkaður úr 20% í 50% og samningi um vinnsluleyfi bandaríska olíufélagsins Occidental í landinu hefur verið rift eftir rúmlega hálfs árs þref um breytingar á þeim samningi.
Ljóst þykir að fyrirmyndin að helmingaskiptum heimamanna og erlendra olíufyrirtækja sé sótt til Venezúela. Stjórnvöld segja tímabært að hinn raunverulegi eigandi olíulindanna, íbúar Ecuador, njóti gróðans af vinnslunni og skattlagningin taki mið af hækkandi olíuverði á heimsmarkaði.
Þrátt fyrir að talsmenn flestra olíufyrirtækjanna og ýmsir framámenn í olíuiðnaði landsins hafi gagnrýnt þetta harkalega og sagt augljóst að næsta ríkisstjórn muni samstundis fella hin nýju lög úr gildi, hefur enginn forsetaframbjóðendanna þrettán lýst sig andvígan aðgerðum stjórnarinnar. Meira að segja eftirlitsstofnun á vegum Alþjóðabankans hefur vísað frá kæru fjárfesta á hendur ríkisstjórn Ecuador fyrir samningsrof og eignaupptöku.
Að líkindum mun ríkisolíufélagið PetroEcuador taka við vinnslusvæðum Occidental, sem sumir segja að hafi á sínum tíma fengið auðugustu svæðin til afnota. Ýmsum fleirum hefur reyndar verið boðið til samstarfs um vinnsluna, þar á meðal Pemex í Mexíkó og hinu brasilíska Petrobras, enda er mikið af búnaði PetroEcuador komið til ára sinna svo ekki sé meira sagt.
Hvað sem því líður er ljóst að heimamenn í Ecuador hafa ríka þörf fyrir aukinn skerf af olíugróðanum. Allt að 60% landsmanna eru talin búa við fátækt, viðskiptahalli er viðvarandi þrátt fyrir olíuútflutninginn og erlendar skuldir að sliga ríkissjóð sem ætlað er að standa undir bættum lífskjörum almennings í landinu.
sh
|
|