Sniðugheit eða græðgi? 21.10.2006 Þá höfum við fengið niðurstöður úr nýrri launakönnun. Þeir sem eiga landið geta andað léttar: engin ógn fyrirfinnst við veldi þeirra og þeir mega sjá fram á að fá ótruflaðir að halda áfram að maka krókinn.Heildarlaun kvenna eru 59% af heildarlaunum karla. Svo er það óútskýrður launamunur kynjanna sem helst svo til óbreyttur: 15,7% en var 16,0% fyrir 12 árum. Reyndar eru til yfirlýsingaglaðir menn sem telja sig geta útskýrt óútskýrða muninn. Eða eins og haft er eftir Hannesi G. Sigurðssyni á forsíðu Moggans: “Sé stuðst við nákvæmar skilgreiningar á ábyrgð og inntaki starfs sem skipta máli við ákvörðun launa, minnkar kynbundinn launamunur eða hverfur með öllu.” Þar höfum við það, séu skilgreiningarnar nógu nákvæmar (og þá væntanlega nákvæmar einmitt á þann hátt sem hentar) er þetta ekkert vandamál. Ég sem hélt að við útreikninga á óútskýrðum launamun þá væru ábyrgð og inntak starfs tekin með í reikninginn. Gaman væri að vita hvað það er sem Hannes hefur í huga sem hefur gleymst í þessum útreikningum. Kannski eitthvað svona: Gunna pissar alltaf sitjandi og fær þannig meiri hvíld í klósettpásum en Jón sem pissar alltaf standandi. Jón ræðir þar að auki oft við yfirmann sinn um starfstengd málefni meðan hann hristir síðustu dropana af. Þar af leiðandi er starf Jóns erfiðara og ábyrgðarmeira og eðlilegt er að hann fái 15,7% hærri laun en Gunna? Það er ekki aðeins launamunur kynjanna sem vekur athygli í þessari könnun heldur ekki síður þær fréttir að ójöfnuður fari vaxandi og launabilið breikki. Munur á hæstu og lægstu launum hjá körlum er nú orðinn fjórtánfaldur! Er það í alvörunni þannig að sumir vinni fjórtán sinnum verðmætari störf en sumir aðrir og að það séu einmitt þeir sem fái hæstu launin? Eða eru kannski einhver önnur lögmál sem gilda? Hvernig er verðmæti starfa eiginlega metið? Svo virðist sem mörgum þyki bara sjálfsagt og eðlilegt að það hvað fólk er sniðugt að semja við vinnuveitanda sinn um laun hafi veruleg áhrif á hvað það fær í vasann. Í skjóli launaleyndar kemst atvinnurekandinn upp með að borga fólki sem vinnur nákvæmlega sömu verkin gjörólík laun, bara vegna þess að sumt fólk er kræfara við að biðja um meiri peninga en annað. Svo getur atvinnurekandinn hyglað þeim sem honum finnst segja skemmtilegri brandara í kaffipásum og þeim sem eru með honum í golfinu og enginn fær að vita neitt. Er þetta sanngjörn dreifing launa? Þegar sett er út á þetta fyrirkomulag er viðkvæðið það að fólk sem er óánægt með launin sín verði bara að vera ýtnara í samningum og að launaleyndin sé alveg bráðnauðsynleg því að án hennar yrðu allir lélegu starfskraftarnir svo afbrýðisamir út í alla góðu starfskraftana sem að sjálfsögðu fá greitt nákvæmlega í réttu hlutfalli við vinnuframlag sitt. Er það bara ég, eða er maðkur í þessari mysu? Á sama tíma og launaleyndin er er sögð nauðsynleg til að hægt sé að greiða fólki sanngjörn laun í réttu hlutfalli við vinnuframlag þess er ábyrgðinni á því að launakjör eru ekki í réttu hlutfalli við vinnuframlag skellt á launþegana sjálfa: þið eruð bara ekki nógu sniðug að semja, sérstaklega konurnar. Eru þá launin í réttu hlutfalli við vinnuframlag (réttlætingin á launaleyndinni) eða eru þau það ekki, heldur í réttu hlutfalli við það hvað fólk er sniðugt þegar það semur við vinnuveitandann? Er það furða að einhver spyrji?
emb
|
