Morðhundur kapítalismans dauður – og senn gleymdur 12.12.2006 Á laugardaginn varð bandaríska Hollywoodstjarnan Kirk Douglas (sem mun raunar vera Rússi að uppruna) níræður og birti áskorun í blöðunum til bandarísks æskulýðs þar sem hann hvatti ungmennin til dáða. Hans eigin kynslóð hefði spillt heiminum og nú yrðu þær næstu að rétta hann við.Eins Hollywoodlegt og þetta sjónarspil var þá er að minnsta kosti viljinn fyrir hendi hjá Kirk og ástæðan fyrir því að hægt er að taka hann alvarlega er að hann lék á sínum tíma byltingarhetjuna Spartakus, í kvikmynd eftir sögu Howards Fast og handriti hins bannfærða Daltons Trumbo. Á sínum tíma var Dalton Trumbo bannfærður úr Hollywood vegna þess að hann var kommúnisti. Fyrir því stóðu menn eins og Ronald Reagan sem sumir líta á sem hetjur. Eflaust hafa þeir líka verið til sem héldu með Crassusi sem braut niður þrælauppreisnina og fannst hann vera hetjan í sögunni. Eins voru þeir margir til sem stóðu með Frakkakonungi í frönsku byltingunni. Þeir eru líka til sem ennþá eru á móti frönsku byltingunni. Og vissulega voru þeir líka til sem voru fylgjandi þrælahaldi í Bandaríkjunum og Evrópu og eins þeir sem stóðu með apartheidstefnunni í Suður-Afríku. Nöfn þeirra eru þó ekki í hávegum höfð í sögunni, fyrir einhverra hluta sakir. Um helgina dó annað gamalmenni, nokkurn veginn jafnaldra Kirk Douglas og nýbúinn að senda frá sér fjölmiðlayfirlýsingu líka. Hún snerist ekki um ungu kynslóðina. Öfugt við Kirk Douglas var þessi maður stoltur af sínu dagsverki. Ekki þarf að spyrja um afstöðu hans til apartheidstefnunnar og það má gera ráð fyrir að hann hefði staðið með Crassusi. Þetta var Augusto Pinochet, fv. einræðisherra Chile, sem hægripressan í heiminum segir nú að hafi verið „umdeildur“. Hið rétta er að hann var grimmur afturhaldsseggur sem stóð fyrir fjöldamorðum á saklausu fólki í nafni baráttunnar við kommúnisma. Í morðum sínum átti hann marga vini. Henry Kissinger var einn af þeim. Margaret Thatcher líka og hún sá sóma sinn í að harma andlát morðhundsins um helgina. Ekki þarf að efast um að hún hefði staðið með Crassusi gegn Spartakusi. Sjálfsagt hefði þrælahald fallið innan skilgreiningar hennar á frelsi, rétt eins og mannrán, morð, pyntingar og frelsissvipting á saklausu fólki féllu vel að hugmyndum Ronalds Reagan og Miltons Friedman um frelsi. Menn þekkjast á vinum sínum. Vinir Pinochets afhjúpuðu sig með fylgispekt sinni við hann og allt þeirra tal um frelsi varð innantómt. Það sem orðið merkir í munni þeirra er að valdastéttin skuli ríkja að eilífu, hvort sem það er í krafti blóðs eða ríkidæmis. Misskipting er kjarninn í hugmyndafræði þeirra, ekki frelsi. Pinochet var kannski grófasti dólgurinn í hópnum en hann var samt innst inni alveg eins og þau hin og þess vegna átti hann aðdáun þeirra og vináttu. Og á enn því að ekki vantar afturhaldsseggina til að bera blak af honum núna. Það er alltaf til afturhaldslið. Pinochet var þrátt fyrir allt ekkert stórkostlegur í grimmd sinni heldur aðeins lítilmenni eins og hinir afturhaldsseggirnir. Og þegar fórnarlömb hans og ættingjar þeirra verða dáin mun enginn muna þennan dólg, frekar en þá sem drápu Spartakus. Afturhaldsseggirnir eru hver öðrum líkir og þeirra hlutverk er það eitt að standa vörð um ríkjandi ástand og um völd þeirra ríku og að tryggja að nauðsynlegur ójöfnuður ríki, hvort sem hann heitir þrælahald eða er skilgreindur sem óaðskiljanlegur hluti af kapítalismanum. Núna berast fréttir af fagnaðarlátum í Chile. Það er gott að fólk nýtur þar frelsisins. En auðvitað geta ekki allir glaðst yfir dauða skrímslisins því að margir eiga um of sárt að binda eftir þennan besta vin frú Thatcher. Hinir sem trega Pinochet hafa vissulega ástæðu til að harma. Því að það ríkjandi ástand sem Pinochet stóð vörð um fyrir þeirra hönd mun hverfa eins og öll hin. Suður-Ameríka er ekki lengur á valdi herforingja og Bandaríkjastjórnar. Og einnig misskipting kapítalismans mun hverfa eins og þrælahaldið sem Crassus stóð vörð um. Og þá mun enginn muna eftir Pinochet. En kannski munu nokkrir sérvitringar muna eftir Kirk Douglas, manninum sem sagði: I Am Spartacus.
áj
|
