Hvað þarf til að vera grænn? 17.2.2007 Um þessar mundir þykir fátt svalara en að vera umhverfisverndarsinni, vera grænn. Ástæðan er auðvitað sú að það hefur orðið margumrædd vitundarvakning meðal almennings um málefni umhverfis og náttúru. Flestir viðurkenna nú að umhverfið er eitthvað meira en auðlindirnar sem við getum kreist úr því, með virkjunum og veiðum, og heldur ekki ruslahaugur fyrir úrganginn sem mennirnir skilja eftir sig.Þess vegna eru stjórnmálamenn sem aldrei hafa talað fyrir umhverfisvernd (og sumir sem hafa beinlínis verið helstu andstæðingar hennar) skyndilega farnir að kenna sig við grænan lit. En felst ekki eitthvað annað og meira í því að vera grænn en það sem hinir ólíklegustu stjórnmálamenn gera nú rétt fyrir kosningar? Hér er ekki bara átt við það að það er augljóslega ekki nóg að kalla sig grænan – lágmarksskilyrði er að taka upp mikilvæg græn málefni. Hér falla raunar flestir af hinum nýgrænu stjórnmálamönnum strax á prófinu. Sjálfstæðis- og Framsóknarmenn sem fjölmiðlar hafa gefið grænu nafnbótinu eru nærri undantekningalaust með innantóm orð um verndun náttúru um umhverfis á meðan að þeir styðja áframhaldandi stóriðjustefnu, aukna bílaumferð og annað sem gengur þvert á markmið umhverfisverndarsinna. Annað skilyrði þess að vera grænn hlýtur að vera það að leggja tilfinnanlega áherslu á grænu málin - að gera umhverfismál að sínu hjartans máli. Sá sem ekki gerir það mun óhjákvæmilega láta hagsmuni umhverfisins víkja fyrir hagsmunum mengandi iðnaðaruppbyggingar og smámunalegra fríðinda, eins og hraðbrautir í gegnum bæi og borgir eru gott dæmi um. Á þessu klikka enn fleiri en á fyrsta skilyrðinu, og fáir ef nokkur stjórnmálamaður utan félagshyggjuflokkanna tveggja geta státað af því að hafa umhverfismálin í sannkölluðum brennidepli í stjórnmálabaráttu sinni. Þriðja skilyrðið held ég að skilji hismið frá kjarnanum í grænni stjórnmálabaráttu. Enginn stjórnmálamaður sem ekki uppfyllir það getur með réttu kallað sig grænan stjórnmálamann eða umhverfisverndarsinna. Stjórnmálamenn dæmast nefnilega af verkum sínum – ekki bara þeim verkum sem felast í að hrinda einhverju í framkvæmd þegar þeir eru við völd, heldur líka þeim verkum sem felast í því að móta og samþykkja stefnu og tala markvisst fyrir henni. Í stjórnarandstöðu felast verkefni stjórnmálamanna í því að tala gegn stefnu stjórnvalda í ágreiningsmálum og koma með aðrar tillögur í staðinn sem eru hluti af þeirra framtíðarsýn. Að vera grænn er þá líka það að hafa markað sér skýra og heildstæða stefnu í umhverfismálum og hafa talað fyrir henni með markvissum hætti þegar þess gerist þörf. Það er ekki nóg að kalla sig grænan og hafa tekið upp nokkur vinsæl græn mál, heldur þarf líka að hafa skýra stefnu – skýran valkost við gráu iðnaðarpólitíkina – sem er ekki bara tilviljanakenndur samtíningur heldur hluti af hugmyndafræðilegri heild sem gegnsýrir alla stefnumótun. Um þetta er ekki að ræða hjá öðrum flokkum en þeim sem beinlínis kenna sig við umhverfisvernd og flétta grænu hugsunina inn í stefnu sína í öllum málum. Að vera grænn er nefnilega meira en að segja það, og það er líka meira en að taka upp nokkur græn mál rétt fyrir kosningar. Því miður eru það ekki margir starfandi stjórnmálamenn sem geta státað sig af grænkunni ennþá, en sem betur fer er útlit fyrir að kjósendur breyti því allrækilega í vor.
fd
|
