|
Kjörorðin í Íraksstríðinu 4.4.2003 Ágæta rit Múrinn. Þetta rit er lítill en mikilvægur gluggi sem snýr að heimsviðburðum dagsins í dag. Þar skrifa góðir álitsgjafar og sagðar eru fréttir sem heyrast ekki í öðrum fjölmiðlum hérlendis. En er ekki eðlilegt að þar fari líka fram umræða? Róttæklingar þurfa að ræða sín mál og það er óhugsandi að sú umræða fari fram í Mogganum. Múrinn ætti að vera (a.m.k. einn) eðlilegur vettvangur fyrir hana.Ég vil ræða afstöðuna til stríðsins. Hver eiga kjörorðin að vera? Kjörorðið “Ekkert stríð í Írak” tilheyrir eðlilega sögunni. “Frið í Írak”? Nei. Það gengur ekki. Allir geta í raun sameinast um slíka kröfu. M.a.s. Bush. Hann stefnir á frið eftir sína hreinsunaraðgerð. Við heyrum mjög víða eftirfarandi afstöðu: Ég er á móti stríðinu en úr því sem komið er, og sigur Bandaríkjanna og Breta er vís, vonum við að stríðið taki fljótt af og kosti sem minnstar þjáningar. Þetta segja þeir í Samfylkingunni og þetta sagði t.d. Steingrímur J. Sigfússon á morgunvakt sjónvarps innrásardaginn. Vinstri-Grænir eru helstu andstæðingar heimsvaldastefnunnar á Alþingi Íslendinga, en ég tek ekki undir þetta sjónarmið. Ég veit ekki hvort Steingrímur endurtæki þetta núna, en ef svo væri þá flokkaðist það að mínu viti uppgjafastefna sem gagnast fyrst og fremst heimsvaldastefnunni. Ég les í norskum blöðum að hreyfingin sem fór þar af stað í fyrra undir kjörorðinu “Ekkert stríð í Írak” hefur nú breytt því í “Stöðvið stríðið - Bandaríkin út úr Írak”. Það er trúlega kjörorð sem gæti sameinað marga. Eða: “Innrásarherinn heim”. Og auk þess þarf meitlað kjörorð gegn íslenska stuðningnum við árásaröflin. En hvað felur krafan um Bandaríkin út úr Írak í sér? Það er krafa sem á nú mjög fjölmenna og öfluga fylgjendur á vettvangi SÞ og vítt um heim. Og henni vex fylgi. Hún getur falið ýmislegt í sér, en alla vega ekki það að innrásarmenn vinni skjótan sigur. Ég ætla ekki að eyða orðum að því hve skelfileg þessi innrás er eða hve hrikalega eyðileggjandi bandaríska heimsvaldastefnan er og hættuleg mannkyninu. Slæm var hún 1970 en nú er hún miklu verri. Um þetta hefur margt gott verið sagt á Múrnum. En nú er barist í Írak og við hljótum að taka afstöðu. Óskir um sáttfýsi og mannkærleika eru tómt mál. Kommúnistar og róttækir verkalýðssinnar hafa aldrei aðhyllst friðarstefnu (passífisma). Þeir greina á milli réttláts stríðs og rangláts. Þeir hafa alltaf viðurkennt rétt manna og skyldu til að verja hendur sínar, með vopnum ef þess þarf. Það er ekki gamaldags afstaða, aldrei minna gamaldags en nú. Hugmyndin um friðsamlega heimsvaldastefnu eða hrein-efnahagslega hnattvæðingu án pólitíkrar miðju og áhrifasvæða sem leysi klassíska heimsvaldastefnu af hólmi (sbr. Hardt og Negri í bókinni Empire) stenst ekki. Og nú eigum við að styðja Íraka. Það er engin leið að ætla að skilja á milli sveita Saddams og einhverra annarra þarlendra sveita. Staðreyndin er að írakska þjóðin ver sig kröftuglega, og hún á fullan rétt á því gegn þjóðréttarlega ranglátri innrás og við eigum að styðja hana í því. Við viljum að bandarísku heimsvaldastefnunni mistakist og hún keyri sig fasta hernaðarlega í Írak og pólitískt á alþjóðavettvangi og neyðist til að draga sig út. Saddam Hussein á sögu sem stríðsglæpamaður og hann er harðstjóri af verstu tegund (þó ekki verri en ýmsir sem Bandaríkin hafa stutt, enda studdu þau hann). Það er alls óvíst að sigur Íraka í stríðinu myndi styrkja stjórn Saddams. Andastaðan við hann er mikil og margbrotin heima fyrir. Saga 20. aldar margsannar að styrjaldir ala oft af sér mikil pólitísk umskipti. En fortíð Saddams breytir ekki málinu. Pólland sem Hitler réðist á 1939 var hernaðareinræði með beinharða kúgun á verkalýðshreyfingu og þjóðabrotum svo sem Hvítrússum og Úkraínumönnum. Stalín var ekki engill heldur. En auðvitað háðu Pólverjar og Sovétmenn réttlátt stríð þegar þeir vörðu sig gegn Hitler. Ég tala nú ekki um Júgóslava eða Norðmenn. Emírinn í Afghanistan háði réttlátt stríð gegn breskum heimsvaldasinnum á árum fyrri heimsstyrjaldar þótt hann væri afturhald í innanríkispólitík. Og ættarhöfðingjar og múslimskir þjóðernissinnar í sama landi börðust réttlátri baráttu gegn heimsvaldaher Brésnefs eftir 1980 þó að þeir væru ekki heldur neinir fyrirmyndarmenn í lýðræði eða mannréttindum. Mannleg sjálfsvirðing og einnig stofnsáttmáli SÞ heimilar ríkjum að verja sig ef á þau er ráðist. Sami stofnsáttmáli heimilar í öðru lagi beitingu valds gegn sjálfstæðu ríki, ef Öryggisráðið samþykkir það, á þeim forsendum að viðkomandi ríki ógni alþjóðlegum friði og öryggi. Þegar Hitler tók að sýna augljós árásar- og útþensluáform sín á fjórða áratugnum var rétt stefna gagnvart honum að beita harkalegum sameiginlegum öryggisaðgerðum Evrópuþjóða eins og t.d. Tékkar, Sovétmenn og Winston Churchill vildu beita. Friðarstefna við allar aðstæður getur m.ö.o. verið skaðleg. Nú er það auðvitað mikið notuð aðferð málsvara heimsvaldasinna (Bush, Björns Bjarnasonar og annarra) að stilla litlum harðstjórum eins og Saddam Hussein og Milosevic upp við hliðina á Hitler og segja að menn hefðu víst betur tekið fastar á honum áður en það varð um seinan. Það þarf heimsvaldamálstað, húsbóndahollustu eða heimsku til að stilla málum þannig upp. Þar sem Hitler, með yfirlýst útþensluáform, réði yfir mestu vígvél heims á sínum tíma boða hvorki Saddam Hussein nú né Milosevic 1999 neina slíka hættu. Staða Íraksdeilunnar hjá SÞ endurspeglar það. Enda vitum við að allt er þetta merkt blekkingum, svokallaður ótti við gjöreyðingarvopn og umhyggjan fyrir mannréttindum. Málatilbúnaðurinn kringum innrásirnar í Serbíu 1999, Afghanistan 2001 og bæði Íraksstríðin byggði á kerfi blekkinga, mútuboða, hótana og bandarísks ægivalds. Bandaríkin keyra fram af öllu afli til koma upp leppstjórnum og vinum þar sem þeir telja sig þurfa, og festa sitt forræði yfir olíulindum, mörkuðum, landsvæðum, heimshlutum. Efnahagslegt forræði, pólitískt og hernaðarlegt. Þau eru heimsfriðnum og plánetunni hættulegust allra ríkja. Hliðstæðan Írak, Víetnam er eðlilegust. Áttum við andheimsvaldasinnar bara að biðja um frið í Víetnam? Áttum við kannski að vona að innrásarherinn ynni skjótan sigur til að friður kæmist sem fyrst á og þjáningum linnti? Friður á forsendum heimsvaldasinna er heimsvaldasinnaður og ranglátur friður. Hann æsir aðeins hungur þeirra og flýtir fyrir næstu árás. Úrslitin í Víetnam veiktu í raun og veru Bandaríkin og héldu aftur af þeim um tíma. Og friðurinn sem vannst 1975 vannst fyrst og fremst á vígvöllunum í Víetnam og Kampútseu. Ef Johnson eða Nixon hefði tekist að hertaka löndin án alvarlegra vandræða hefði almenningur á Vesturlöndum aldrei heyrt mikið um þetta stríð og heimsvaldasinnarnir hefðu hratt snúið sér að því næsta. Það var fyrst með alvarlegum hernaðarlegum óförum og mannfalli úr röðum innrásarliðsins að krafan um að stöðva stríðið varð að fjöldakröfu heima fyrir, almenningsálitið snerist og varð að raunverulegu afli í málinu. Þannig er hinn beiski sannleikur. Ég el engar óskir í brjósti um að sjá unga bandaríska drengi grafna í arabískri eyðimörk eða heim komna í líkkistum. Samt styð ég Íraka í stríðinu og óska þeim góðs gengis. Hvað segja Múrarar um það?
Þórarinn Hjartarson
|
