Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
Múrinn-vefrit um þjóðmál, pólitík og menningu
 

Stíflan sem tókst að stöðva

27.2.2002

Því er stundum haldið fram að baráttuhreyfingin gegn fylgikvillum alþjóðavæðingarinnar og hinum óhefta alheimskapítalisma sé gagnlaus með öllu og að mótmælaaðgerðir þær sem efnt hefur verið til um víða veröld skili litlum sem engum árangri. Slíkar fullyrðingar eru alrangar, enda má finna mörg dæmi þess að andstæðingum skuggahliða alþjóðavæðingarinnar hafi tekist að snúa almenningsálitinu á sveif með sér, auk þess sem hreyfingin hefur unnið sigra í ýmsum deilumálum. Eitt þekktasta dæmið um þetta er baráttan gegn Ilisustíflunni í Tyrklandi.

Bygging Ilisustíflunnar var hluti af áætlunum tyrknesku ríkisstjórnarinnar um að reisa risaraforkuver með því að virkja fljótið Tígris í héraðinu Anatólíu. Með þessu hugðust Tyrkir slá margar flugur í einu höggi. Í fyrsta lagi myndi virkjunin framleiða gríðarmikla raforku, sem engin vanþörf er á í Tyrklandi. Þá myndu Tyrkir ná hreðjataki á grönnum sínum Sýrlendingum og Írökum, þar sem tyrkneskum stjórnvöldum yrði í lófa lagið að stjórna rennsli Tígrisfljóts, sem er ein af lífæðum grannríkjanna. Loks hefði framkvæmdin hjálpað stjórninni í Ankara að ganga milli bols og höfuðs á Kúrdum í landinu, því meðal þeirra bæja sem sökkt yrði í vatn vegna stíflugerðarinnar væri hin ævaforna borg Hasankeyf, sem telja má menningarlega höfuðborg tyrkneskra Kúrda. Búist var við að tæplega 100.000 íbúar svæðisins hefðu þurft að flytja búferlum.

Svo mikil framkvæmd væri ekki á færi Tyrklandsstjórnar án lánsfjár og fjárfestinga erlendra aðila. Meðal annars var gert ráð fyrir að breska stórfyrirtækið Balfour Beatty tæki að sér stóran hluta fjármögnunarinnar með ríkisábyrgð breska fjármálaráðuneytisins. Það var því á þessu stigi málsins sem andstæðingar virkjunarinnar gátu barist.

Í nóvember á síðasta ári tilkynntu forsvarsmenn Balfour Beatty að ekkert yrði úr framkvæmdum. Andstaða almennings varð efnahagslegu hagsmununum einfaldlega yfirsterkari. Þau rök, að með virkjuninni yrði pólitískum stöðugleika á svæðinu stefnt í voða, hún ýtti undir ofsóknir gegn þjóðernisminnihlutahópum og eyddi mikilvægum fornminjum náðu loks eyrum ráðamanna.

Breski baráttumaðurinn George Monbiot, sem oft hefur verið vitnað til hér á Múrnum, hefur rifjað upp þennan merka sigur andstæðinga fylgikvilla alþjóðavæðingarinnar, en vekur athygli á að enn sé mikið verk óunnið. Þannig hafa tyrknesk stjórnvöld kynnt áætlanir um gerð annarar stórvirkjunar, að þessu sinni í grennd við landamærin að Georgíu. Sú virkjun myndi stefna í voða grunnvatni á stórum svæðum, auka á landrof við strendur Svartahafs og leiða til þess að þúsundir fólks missi heimili sín.

Sem fyrr hyggjast bresk stórfyrirtæki leggja sitt af mörkum til framkvæmdanna en að þessu sinni hyggst stjórnin í Ankara ekki endurtaka mistökin frá slagnum um Ilisu-stífluna, að gefa íbúunum kost á að verja heimili sín með kjafti og klóm. Þess í stað verður tyrkneski herinn sendur í að leggja í rúst þorpin sem slagurinn stendur um áður en ákvörðunin verður tekin - hvort sem virkjunin verður að veruleika eða ekki.

sp


Prenta grein   Senda grein   Tilvísunar slóð



Leit   Eldra efni   Um Múrinn
Forsíða   Efst á síðu
Rss straumur