|
Glæpur verri en morð 13.2.2001 Í ágústmánuði árið 1963 stóð breska þjóðin á öndinni. Ástæðan var óvenjubíræfið rán nokkurra manna á stórri peningasendingu, betur þekkt sem "lestarránið mikla". Nokkrir glæpamannanna sluppu úr landi, en þeir sem náðust fengu þunga dóma. Ekki þótti nægilegt að dæma óþokkana í lífstíðarfangelsi eins og tíðkaðist fyrir smærri glæpi á borð við morð að yfirlögðu ráði. Lífstíðarfangelsi var í raun ekki nema 12-14 ár sem engan veginn gat talist viðunandi. Niðurstaða dómsins hljóðaði því upp á 30 ár í grjótinu.Í sjálfu sér á dómurinn yfir lestarræningjunum ekki að þurfa að koma á óvart. Í kapítalísku þjóðfélagi er eignarrétturinn það helgasta af öllu helgu. Það að taka eign annars manns ófrjálsri hendi er ófyrirgefanlegur glæpur - verri en að taka líf. Þessari hugmyndafræði fá milljónir manna um allan heim að kynnast á degi hverjum og fjölmargir greiða fyrir hana með lífi sínu. Frá því að þú byrjaðir að lesa þessa grein hafa um það bil fimm manns látist úr alnæmi í þriðja heiminum - þar af þrjú börn. Ólíklegt verður að teljast að nokkurt þessara fórnarlamba hafi fengið lyf til að berjast gegn sjúkdómnum. Alnæmislyf eru nefnilega dýr og því sjaldnast á færi nema efnaðra einstaklinga og sjúkrasamlaga á Vesturlöndum að kaupa þau. En er þá ekki hægt að framleiða ódýrari lyf? Jú, raunar má kaupa ódýrar eftirlíkingar sem gera svipað gagn fyrir aðeins brot af því sem lyfjarisarnir í Evrópu og Bandaríkjunum selja vörur sínar á. Sá galli er hins vegar á gjöf Njarðar að slík hermilyf brjóta gegn einkaleyfum stórfyrirtækjanna. Alnæmislyfin eru eign fyrirtækja á borð við GSK (GlaxoSmithKline) og sá eignarréttur er heilagari en svo að hann megi brjóta, þó svo að það yrði til að bjarga lífi og lina þjáningar milljóna manna. Það er að minnsta kosti mat Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar (WTO), sem beitir þau ríki viðskiptaþvingunum sem voga sér að kaupa ódýr alnæmislyf handa þegnum sínum. Alþjóðaviðskiptastofnuninni var komið á legg í lok Uruguay-lotu GATT-viðræðnanna. Markmið hennar er að verja hagsmuni alþjóðlegra stórfyrirtækja og berja til hlýðni þær þjóðir sem ekki vilja una ranglátum leikreglunum. Sem betur fer eru þó margir sem spyrna við fótunum og berjast gegn óheftri alþjóðavæðingu fjármagnsins. Þetta er fólkið sem mótmælti í Seattle og Prag, berst gegn auðhringum sem fótumtroða mannréttindi og krefst jafnari skiptingar auðsins í heiminum. Það hafnar því að eignarrétturinn geti verið æðri réttinum til lífsins. Þetta hét sósíalismi síðast þegar fréttist.
sp
|
