|
Á enn að höggva í sama knérunn í Argentínu? 29.3.2002 Það er því betur ekki á hverjum degi sem valdamiklir menn gefa það út að best sé að endurreisa það, sem brunnið hefur til grunna, með því að kveikja í. Þetta er þó tilfellið þegar kemur að efnahag Argentínu og æðstu prestum Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMF). Eftir að hafa haldið öllum þráðum efnahagsstjórnar landsins í hendi sér í fjölda ára, tala fulltrúar IMF eins og sjóðurinn hafi hvergi komið nærri og nú fyrst sé slíkt alvarlega á dagskrá.Ekki skortir stuðning við slíkan málflutning af hálfu fjármálaspekúlanta. Winston Fritsch, stjórnarformaður Brasilíudeildar Dresdner-bankans, lét hafa eftir sér að þegar að kreppti væri rétti tíminn til aðgerða. Í blaðinu Financial Times má lesa það mat tveggja hagfræðinga að nú verði Argentínumenn að grípa til róttækra aðgerða og bókstaflega afsala sér fullveldi á sviði efnahagsstjórnar til erlendra bankastofnana. Það þarf varla að taka það fram að meðal lausnarorðanna er "stórfelld einkavæðing". En það er bara ekki mikið eftir til að einkavæða. Í Argentínu er meira að segja búið að einkavæða stóran hluta almannatryggingakerfisins eins og gert var í Chile í stjórnartíð hershöfðingjans Augusto Pinochet, sem sumum í Vestur-Evrópu þykir ennþá giska vænt um. Og fullveldið er löngu fokið þegar stjórn efnahagsmála í Argentínu er annars vegar, það vald hefur verið staðsett í Washington (í höfuðstöðvum IMF) um langa hríð. Vandi Argentínu, sem átti meiri gullforða en Bandaríkin eftir seinni heimsstyrjöld, hefur aldrei legið í opinberum útgjöldum til heilbrigðis-, félags- og menntamála. Jafnvel geðveikisleg hervæðing á seinni hluta 20. aldarinnar, kjarnorkuáætlanir og skítuga stríðið gegn vinstrihreyfingunni 1976-1983 eru ekki heldur aðalvandamálið þegar kemur að fjármálum hins opinbera. Meinsemdin liggur tekjumegin á reikningnum. Rétt eins og í flestum öðrum löndum Mið- og Suður-Ameríku hefur reynst ófært að láta yfirstéttina í Argentínu borga skatta sem nokkru nemi. Skattbyrðar eru að mestu bornar af snauðri alþýðu í landi þar sem atvinnuleysi mælist í tugum prósenta. Hótunin um að flytja auðinn eins og hann lagði sig til annarra landa dugði yfirstéttinni lengi vel til að verjast hverri tilraun stjórnvalda til að innheimta einhverja skatta að gagni. Á dögum hnattvæddra fjármagnsmarkaða þarf ekki einu sinni að ræða slíkt. Fjöldi smáríkja í Karíbahafinu og nokkur Evrópulönd gera út á bankaleynd og lága skatta til að laða til sín fjármagn á flótta. Til skamms tíma var það stefna ríkisstjórnar þeirra Davíðs Oddssonar og Halldórs Ásgrímssonar að bæta Íslandi í þennan hóp. Fróðlegt væri að vita hvort sú stefnumörkun stendur enn.
sh
|
